Dedelerimiz bizim hiç görmediğimiz bir zamanı gördü: başka bir mahalle, başka bir okul, başka bir çalışma hayatı. O zamanı ondan başka anlatacak pek kimse kalmadı.
Aşağıdaki sorular onu konuşturmak için. Acele etmeyin; aynı hikayeyi ikinci kez anlatırsa yine dinleyin, her seferinde yeni bir ayrıntı çıkar.
52 soru, 7 başlıkta. Son güncelleme:
Çocukken kışın eviniz nasıl ısınırdı?
Çocukken sana alınan, çok sevdiğin bir ayakkabı ya da kıyafet var mıydı?
Çocukken sokakta en çok hangi sesleri duyardın?
Çocukken elinle yaptığın bir oyuncak var mıydı; nasıl yapardın?
Hatırladığın en eski anın nedir?
Evinize ilk televizyon ne zaman girdi, ne izlerdin?
Radyoda takip ettiğin bir program var mıydı?
Çocukluğunda bir ekmek kaç paraydı; harçlığınla ne alınırdı?
Alışveriş nereden, nasıl yapılırdı; bakkalda veresiye defteri var mıydı?
Çocukluğunda biri hastalanınca doktora nasıl gidilirdi?
Mahallede çocukların toplandığı bir yer var mıydı?
Mahallede bir düğün ya da acı olduğunda komşular ne yapardı?
Memleketinde artık kaybolmuş bir gelenek var mı?
Mahallenizin çeşmesi, fırını ya da kahvesi var mıydı?
Sokağa satıcılar gelir miydi; ne satarlardı, nasıl bağırırlardı?
Memleketinden ayrılırken ne hissettin?
Gençliğinde sana yol gösteren, sözünü dinlediğin biri var mıydı?
Kendi paranı ilk kez nasıl kazandın?
Yıllar sonra karşılaşıp çok sevindiğin bir arkadaşın oldu mu?
Askerliğini nerede yaptın?
Askerde yemekler nasıldı; en çok neyi özlerdin?
Askerdeyken memleketten mektup ya da haber gelir miydi?
Askerlik seni nasıl değiştirdi?
İlk işin neydi, kaç yaşında başladın?
Kazandığın ilk paraları eve verir miydin?
Düğününüzde kimler vardı; kim gelemedi?
Balayınız oldu mu; nereye gittiniz?
Eşinle birlikte en çok ne yapmaktan hoşlanırdınız?
Evlendikten sonra evde işleri nasıl paylaştınız?
Senden önceki kuşaklar nereden gelmiş, nasıl geçinirmiş?
Ailende kuşaktan kuşağa geçen bir zanaat ya da meslek var mı?
Çocukluğunda evde kararları kim verirdi?
Soyadının ya da ailenin memleketinin bir hikayesi var mı?
Bayram ziyaretlerine kimlerle, sırayla kimlere giderdin?
Çocukken ramazanda seni sahura kim kaldırırdı?
Bayram namazı dönüşü evde ne olurdu?
Mahallede bayram nasıl kutlanırdı?
Gençliğinde gittiğin düğünler nasıl olurdu?
Torunun seni nasıl hatırlasın isterdin?
Torununla aranızda özel bir şaka ya da alışkanlık var mı?
Torunun için ne diliyorsun?
Torununu ilk gördüğünde kime benzetmiştin?
Senin çocukluğunla torununki arasındaki en büyük fark ne?
Seni hiç tanımamış bir torununa kendini nasıl tanıtırdın?
Sana göre iyi bir insan nasıl olur?
Sabrının en çok sınandığı zaman hangisiydi?
Hayatta neyi asla yapmazsın?
Sana göre saygı nasıl kazanılır?
Ailenin hiç unutmamasını istediğin şey nedir?
Senden sonra da sürmesini istediğin bir gelenek var mı?
Hayatını tek cümlede özetlesen ne derdin?
Ailenin yıllar sonraki bir sofrasına tek bir cümle gönderebilsen ne derdin?
Çocukluğu ve o zamanlar, memleketi ve mahallesi, gençliği ve askerliği, evliliği, eski bayramlar ve torunlarına söylemek istedikleri. Bu sayfadaki 52 soru bu başlıklara ayrılmış.
Bayram ziyaretleri, uzun sofralar ve eski fotoğraflara birlikte bakılan akşamlar iyi zamanlar. Bir seferde bir iki soru yeter; hatırladıkça kendisi devam eder.
Telefonla sesini kaydedin, yer ve kişi adlarını ayrıca not alın. Kendisi yazamıyorsa anlattığını aileden biri onun ağzından yazabilir; Yadigâr'da bu, onun adına yazma seçeneğiyle yapılıyor.
Yadigâr bu soruları her hafta bir tane olacak şekilde sevdiğiniz kişiye gönderiyor. O da yazarak ya da sesini kaydederek cevaplıyor. Anlattıkları sonunda sert kapaklı bir kitap oluyor.
Kaynak: yadigâr.com/rehber/dedeye-sorulacak-sorular