Anı kitabı nasıl hazırlanır?
Anı kitabı, birinin anlattıklarının kendi sözleriyle ve fotoğraflarıyla basılmış halidir. Kendiniz de hazırlayabilirsiniz; işin çoğu yazmak değil, anlatmayı kolaylaştırmak. Aşağıdaki yedi adım iki yolda da aynı.
- 1. adım
Kimin hikayesi, kimin için?
Önce kitabın kimin hikayesini anlatacağına ve kime kalacağına karar verin: annenizin hayatı mı, dedenizin gençliği mi, kendi hikayeniz mi? Bu, soruları da belirler. Kitabı torunlar okuyacaksa onların hiç bilmediği şeyleri sormak gerekir.
- 2. adım
Soruları hazırlayın
"Hayatını anlat" demek çoğu insanı tıkar; küçük, somut sorular işe yarar: "Çocukluğunuzun geçtiği ev nasıldı?", "İlk maaşınızla ne aldınız?". Soruları konulara ayırın (çocukluk, gençlik, aile, iş, memleket) ve kolaydan başlayın. Haftada bir soru, bir yılda elliden fazla hikaye demek.
Soru kütüphanesine göz atın - 3. adım
Anlatmayı kolaylaştırın
Herkes yazmayı sevmez; sesini kaydetmek çoğu kişiye daha kolay gelir. Soruyu önceden iletin ki düşünmeye vakti olsun. Hepsini bir oturuşta sormayın: haftada bir soru anlatanı yormaz, anılar da birbirini çağırır.
Anneye sorulacak sorular - 4. adım
Ses kayıtlarını yazıya dökün
Sesle anlatılanları kitaba koymak için yazıya dökmek gerekir. Yazarken anlatanın sözlerini değiştirmeyin; "işte", "şey" gibi dolgu sözleri ve tekrarları ayıklamak yeter. Kayıtları da saklayın: sesi, kitaptaki satırlardan ayrı bir hatıra.
- 5. adım
Fotoğrafları toplayın
Eski fotoğrafları tarayın ya da gün ışığında, düz tutarak telefonla çekin; baskıda net çıkması için yüksek çözünürlüklü olsun. Her fotoğrafın altına kim, nerede, ne zaman sorularının cevabını yazın: yıllar sonra bunu bilen kalmayabilir.
- 6. adım
Düzenleyin, sesini koruyun
Her hikaye bir bölüm olsun; başlığı soru ya da anlatandan bir cümle olabilir. Yazımı ve noktalamayı düzeltin ama anlatanın deyişlerini değiştirmeyin: kitabı değerli kılan onun sesi. Bitince anlatana bir kez okutun.
- 7. adım
Kitabı bastırın
Sert kapak ve iplik dikiş yıllara dayanır. İç sayfaların renkli mi siyah-beyaz mı olacağına fotoğraflara göre karar verin. Aileden kaç kişi isteyecekse o kadar nüsha düşünün; matbaaların en az adet şartı olabilir, nüsha başı fiyat da adetle değişir.
Kendiniz mi, Yadigâr'la mı?
Bu adımların hepsini kendiniz yapabilirsiniz. En çok zamanı soruları düzenli göndermek, kayıtları yazıya dökmek ve sayfaları dizmek alıyor. Yadigâr bu kısmı üstleniyor:
- Soruyu her hafta biz gönderiyoruz (verdiğiniz bilgiye göre e-postayla, WhatsApp'tan ya da ikisinden birden).
- O yazarak ya da sesini kaydederek cevaplıyor.
- Ses kayıtları kendiliğinden yazıya dökülüyor.
- Aileden biri, onun anlattıklarını onun adına da yazabiliyor.
- Hikayeler fotoğraflarıyla birlikte kitap sayfalarına kendiliğinden diziliyor; siz önizleyip düzenliyorsunuz.
- Kitap Türkiye'de sert kapaklı basılıp kapınıza geliyor.
Sık sorulanlar
Anı kitabı ne kadar sürede hazırlanır?
Haftada bir soruyla neredeyse bir yıl sürer; bu tempo anlatanı yormaz ve anılar birbirini çağırır. Yadigâr'da soruların sıklığını her gün ile ayda bir arasında seçebilirsiniz.
Anı kitabı kaç sayfa olur?
Hikaye ve fotoğraf sayısına bağlı. Yadigâr'da siyah-beyaz kitapta 480, renkli kitapta 300 sayfaya kadarı plana dahil.
Anlatacak kişi yazmayı sevmiyorsa ne yapılır?
Sesini kaydedebilir. Kayıt kendiliğinden yazıya dökülür. Aileden biri de onun anlattıklarını onun adına yazabilir.
Anı kitabı için hangi sorular sorulur?
Çocukluk, gençlik, aile, iş hayatı, memleket gibi konulardan küçük, somut sorular. Yadigâr'ın soru kütüphanesinde 500+ soru var; anneye, babaya ve dedeye sorulacak sorular için ayrı rehberler de var.