Hayat hikayesi nasıl yazılır?
Hayat hikayesi, bir insanın kendi hayatını kendi sesiyle anlattığı yazıdır. Yazar olmak gerekmez; zor olan nereden başlayacağını bilmek. Aşağıdaki adımlar kendi hikayenizi yazmak için.
Sevdiğiniz birinin hikayesini kaydetmek istiyorsanız: Anı kitabı nasıl hazırlanır?
- 1. adım
Kimin için yazıyorsunuz?
Önce okuyacak kişiyi düşünün: çocuklarınız mı, torunlarınız mı, yalnızca kendiniz mi? Okuyacak kişi neyi anlatacağınızı da belirler. Torunlarınız için yazıyorsanız sizin için sıradan olan şeyleri de yazın; onlar hiç bilmeyecek.
- 2. adım
Hepsini değil, anları yazın
Doğduğunuz günden bugüne sırayla gitmek zorunda değilsiniz. Tek tek anları yazın: ilk okul günü, ilk maaş, bir bayram sabahı. Anlar birikince hikaye kendiliğinden oluşur; sırasını sonra verirsiniz.
- 3. adım
Sorularla hatırlayın
Boş sayfa insanı tıkar, soru açar. "Çocukluğunuzun geçtiği ev nasıldı?" gibi küçük, somut bir soru seçin ve yalnız onu cevaplayın. Haftada bir soru, bir yılda elliden fazla anı demek.
Kendine sorulacak sorular - 4. adım
Ayrıntıyla canlandırın
Okuyanı o güne götüren ayrıntılardır: bir koku, bir ses, bir isim, o gün giydiğiniz şey. Yer adlarını ve yılları da yazın; yıllar sonra bunları bilen kalmayabilir.
- 5. adım
Konuşur gibi yazın
Güzel cümle kurmaya çalışmayın, anlatır gibi yazın. Yazmak zor geliyorsa sesinizi kaydedin, sonra yazıya dökün. Kendi deyişleriniz kalsın: okuyan sizi o sesten tanıyacak.
- 6. adım
Zor konulara ne kadar gireceğinize siz karar verin
Her şeyi yazmak zorunda değilsiniz. Kayıpları ve keşkeleri istediğiniz kadar anlatın; bazen bir cümle yeter. Bu sizin hikayeniz, sınırını da siz çizersiniz.
- 7. adım
Fotoğraf ekleyin, bir arada tutun
Her anının yanına o döneme ait bir fotoğraf koyun, altına kim, nerede, ne zaman yazın. Bitince hepsini bir defterde ya da basılı bir kitapta toplayın: dağınık kalan yazı kaybolur.
Takılırsanız: başlangıç cümleleri
Boş sayfada takıldığınızda bunlardan birini yazın ve devam edin.
Doğduğum evi düşününce aklıma ilk gelen…
Çocukluğumdan hatırladığım ilk an…
Annem bana hep şunu söylerdi:…
Hayatımı ikiye ayıran gün…
İlk maaşımı aldığım gün…
Bunu bir gün torunlarım okursa bilmelerini istediğim şey…
Kendiniz mi, Yadigâr'la mı?
Bu adımların hepsini kendiniz yapabilirsiniz. Zor olan, her hafta oturup yazmayı sürdürmek ve sonunda hepsini bir kitapta toplamak. Yadigâr'ı kendiniz için de kullanabilirsiniz:
- Her hafta size bir soru gönderiyoruz (verdiğiniz bilgiye göre e-postayla, WhatsApp'tan ya da ikisinden birden).
- Yazarak ya da sesinizi kaydederek cevaplıyorsunuz.
- Ses kayıtlarınız kendiliğinden yazıya dökülüyor.
- Cevaplarınız fotoğraflarınızla birlikte kitap sayfalarına kendiliğinden diziliyor.
- Kitap Türkiye'de sert kapaklı basılıp kapınıza geliyor.
Sık sorulanlar
Hayat hikayesi nasıl başlar?
Bir anla. Doğum tarihinizle başlamak zorunda değilsiniz; aklınızda en canlı duran bir sahneyle başlayın: bir sabah, bir ses, bir yüz. Öncesini ve sonrasını ardından anlatırsınız.
Hayat hikayesinde neler yazılır?
Çocukluk, aile, okul, gençlik, iş hayatı, evlilik, dönüm noktaları, değerleriniz ve hayalleriniz. Hepsini yazmak zorunda değilsiniz; sizin için önemli olan anlar yeter.
Hayat hikayesi ne kadar uzun olur?
Kurala bağlı değil: birkaç sayfa da olur, bir kitap da. Haftada bir soruyla bir yılda elliden fazla anı birikir; fotoğraflarla birlikte bu bir kitap eder.
Yazmayı sevmiyorum, ne yapabilirim?
Anlatın: sesinizi kaydedin ya da birine anlatıp onun yazmasını isteyin. Yadigâr'da ses kayıtları kendiliğinden yazıya dökülüyor.